صادرات ایران و سهم خدمات فنی و مهندسی

برگزاری دوره آینده پژوهی و آینده نگاری در کسب و کارهای آتی
برگزاری دوره آینده پژوهی و آینده نگاری در کسب و کارهای آتی
اکتبر 21, 2018
صادرات خدمات فنی و مهندسی
صادرات ایران و سهم خدمات فنی و مهندسی

صادرات ایران و سهم خدمات فنی و مهندسی

در سالیان اخیر انتظار نمي رفت درآمدهای ناشي از صادرات کالاهای غيرنفتي کشور بتواند نيازهای ارزی کشور را تأمين نماید، با این حال رویدادهای اقتصادی کشور در سال های اخیر باعث شده تا ارزش کالاهای صادارتي ایران چه از نظر اندازه و ارزش ارزی افزایش یابد. در سال 1396 ایران توانست حدود 50 میلیارد دلار نفت و تقریبا به همین میزان کالاهای غیرنفتی از میعانات گازی و پتروشیمی گرفته تا مواد غذایی و معادن وفلزات اما متاسفانه سهم خدمات مهندسی در این مهم بسیار اندک است که نیاز به بازنگری کلی و ارایه بسته های تشویقی ویژه دارد.
صنایع کشورمان در رویکردی کلي در دو سطح نرم افزاری و سخت افزاری قابل بررسي هستند.
در سطح سخت افزاری با تولید محصولات قابل لمس و ملموس از طریق تجهیزات و امکانات مختلف روبرو هستیم،
اما در سطح نرم افزاری به صورت ناملموس، زمینه ی تولید محصول را ایجاد می نمایند. خدمات فنی و مهندسی یکی از جنبه های سطح نرم افزاری صنعت است. خدمات فنی و مهندسی فعالیتی هوشمندانه و مدبرانه به منظور حل مسائل علمی است.

صادرات خدمات فنی و مهندسی

خدمات و صادرات خدمات فنی و مهندسی

صادرات خدمات فنی و مهندسی عبارت است از به کارگیری، آماده سازی و صدور آن دسته از توانمندی ها و امکانات که اصولاً غیر قابل لمس هستند؛ مانند توان مدیریتی، دانش و فناوری، مهارت و کارآیی و نیرو انسانی. صادرات خدمات فنی و مهندسی بایستی همراه با ارائه خدماتی مطلوب با قیمتی معین باشد تا بتواند منجر به تغییر وضعیت زندگی و افزایش سطح رفاه برای مصرف کننده گردد.

بر اساس توافق نامه WTO خدمات به 12 بخش تجاری، خدمات فنی، مهندسی، آموزشی، مالی، اجتماعی، بهداشتی، حمل و نقل، ارتباطات، توزیعی، زیست محیطی، توریسم، تفریحی، فرهنگی، ورزشی و سایر خدمات تقسیم می شود. بر اساس آمارهای بانک جهانی در سال 2007 می توان دریافت که در سهم خدمات در تولید ناخالص ملی جهان در دهه 80 میلادی  55درصد بوده است و در سال 2006 به 69 درصد رسیده است. این آمار نشان می دهد تنها در ربع قرن سهم خدمات در تولید ناخالص ملی جهان 13 درصد رشد داشته است.

صادرات خدمات فنی و مهندسی

ضرورت های اسنادی صادرات خدمات فنی و مهندسی

در سند چشم انداز توسعه ایران 1404 بر توسعه بخش خدمات فنی و مهندسی تأکید شده است. آمارهای منتشر شده در سال های 1380 الی 1387 نشان می دهد، بیش از 66 درصد کل حجم صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور به کشورهای آسیا میانه با 37% و خاورمیانه با 29% از کل حجم صادرات خدمات فنی و مهندسی بوده است. بر اساس آمارها 34 درصد از حجم صادرات باقی مانده شامل قاره امریکا (15%)، اروپا (7%) و افریقا (12%) می شود. مهم ترین خدمات صادر شده ایران در این دوره مربوط به حوزه راه سازی، ساختمان و تأسیسات بوده است.

مشخص است توسعه خدمات فنی و مهندسی علاوه بر رونق تولید و خدمات، از عوامل موثر بر توسعه کیفی صادرات و استفاده از فن آوری هایتک (High Tech) به شمار رود.

ارزش دلاری صادرات خدمات فني و مهندسي کشور

صادرات خدمات مهندسی ایران همواره با نوسانات زیاد همراه بوده است اما در 15 سال گذشته علیرغم تحریم های فزاینده در محدوده 2تا 3 میلیارد دلار در نوسان بوده است به نحوی که ازسال 1384 با یک ونیم میلیارد  دلار به 4.2 میلیارد دلار در سال 1390 رسیده است اما باز به 2.3 میلیارد دلار در سال 1391 رسیده است .در سال 92به 2.2 ودرسال 93به یک میلیارد دلار ومجددا در سال 1394 به 2.2میلیارد دلار میرسد اما باز هم در سال 95 و 96 به حدود یک میلییارد دلار برمیگردد.

با آنکه دولت اهداف دونیم میلیارد دلاری برای سالهای 95 و 96 قرارداده بود اما نتوانست حتی به این اهداف نزدیک شود.

سهم اندک صادرات خدمات مهندسی ایران با وجود شرکتهای فراوان دانش بنیان و جوانان تحصیل کرده ریشه در سیاست های ناصحیحی دارد که برای حفظ منافع ملی کشورمان باید آنها را اصلاح نماییم

راهکار بسیار ساده صادرات خدمات مهندسی به جای فرار مغزها و آباد نمودن کانادا و امریکا و حتی امارات  متاسفانه در کشورمان جایی ندارد راهکاری که ترکیه به راحتی سهم خوبی از بازار آلمان را گرفته است اما ما هنوز اندر خم یک کوچه هستیم.

محمد رحیم راد شیرازی

مدیر عامل شرکت مشاوره مدیریت سرزمین پارس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *